Văn bản pháp luật PCCC đang áp dụng: doanh nghiệp cần biết gì (cập nhật 10/2026)

Từ năm 2025 đến nay, khung pháp lý về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) thay đổi khá nhiều. Bài viết tóm tắt các văn bản chủ đạo mà chủ đầu tư, chủ nhà xưởng và nhà thầu cần nắm, kèm điểm mới đáng chú ý về nghiệm thu PCCC.

1. Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ

• Luật số 55/2024/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 29/11/2024, có hiệu lực từ 01/7/2025. Luật này thay thế Luật PCCC năm 2001 (sửa đổi năm 2013).
• Luật được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 118/2025/QH15 (sửa đổi một số luật về an ninh, trật tự) và Luật Xây dựng số 135/2025/QH15. Cả hai có hiệu lực từ 01/7/2026.
• Phạm vi điều chỉnh mở rộng sang cứu nạn, cứu hộ, không chỉ phòng cháy và chữa cháy.

2. Nghị định hướng dẫn

• Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật PCCC và CNCH, có hiệu lực từ 01/7/2025, thay thế Nghị định 136/2020/NĐ-CP. Nghị định gồm danh mục cơ sở, công trình phải thẩm định thiết kế và hệ thống biểu mẫu PC.
• Nghị định 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH.
• Nghị định 347/2026/NĐ-CP (ban hành 08/9/2026, hiệu lực 15/9/2026) sửa đổi, bổ sung cả Nghị định 105/2025 và Nghị định 106/2025.

3. Điểm mới về nghiệm thu PCCC

Theo Nghị định 347/2026/NĐ-CP:

• Chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu về PCCC và phải khai báo trên hệ thống cơ sở dữ liệu về PCCC và CNCH trước khi đưa công trình vào hoạt động.
• Đưa công trình vào khai thác khi chưa nghiệm thu PCCC có thể bị phạt từ 30 đến 50 triệu đồng. Công trình thuộc diện thẩm định nhưng chưa có văn bản thẩm định có thể bị phạt từ 40 đến 50 triệu đồng.
• Biên bản nghiệm thu được bổ sung vào hồ sơ quản lý về PCCC của cơ sở.

Nghiệm thu chuyển sang chủ đầu tư tự chịu trách nhiệm. Vì vậy, khâu chuẩn bị hồ sơ, CO/CQ vật tư, giấy kiểm định phương tiện và chạy thử hệ thống càng phải làm kỹ ngay từ đầu.

4. Quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật

• QCVN 06:2022/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình, kèm Sửa đổi 1:2023 (Thông tư 09/2023/TT-BXD, hiệu lực 01/12/2023). Đây vẫn là bản đang áp dụng. Các thông tin về “QCVN 06:2025” trên mạng hiện chưa phải văn bản được ban hành chính thức.
• TCVN 3890:2023 – Phương tiện PCCC cho nhà và công trình – Trang bị, bố trí. Tiêu chuẩn này thay thế TCVN 3890:2009 và là căn cứ chọn số lượng, vị trí bình chữa cháy, hệ thống báo cháy, chữa cháy.

5. Doanh nghiệp nên làm gì?

1. Rà soát công trình đang có: đã thẩm định thiết kế chưa, đã nghiệm thu chưa.
2. Lưu đầy đủ hồ sơ: bản vẽ, CO/CQ, giấy kiểm định, biên bản chạy thử, biên bản nghiệm thu.
3. Khi cải tạo, mở rộng nhà xưởng, kiểm tra lại hệ thống PCCC trước khi đưa vào sử dụng.

Thông tin tham khảo. Văn bản pháp luật về PCCC đang được sửa đổi thường xuyên. Nội dung bài viết được tổng hợp tại thời điểm cập nhật, cần đối chiếu văn bản gốc trên Công báo hoặc Cổng thông tin điện tử Chính phủ trước khi áp dụng. Liên hệ An Phát để được tư vấn cụ thể cho công trình của anh/chị.